Dzień wolny za święto w sobotę

Skąd wziął się spór o wolne za święto w sobotę

Do końca 2010 r. święto w sobotę dawało dodatkowy dzień. Od 1 stycznia 2011 r., przy okazji przywrócenia święta Trzech Króli, ustawodawca dodał art. 130 § 2¹ K.p., który ten dzień odbierał. Przepis zaskarżyła Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, wnosząc o zbadanie jego zgodności z art. 32 i art. 66 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 2 października 2012 r. (sygn. K 27/11) uznał, że ustawodawca „naruszył konstytucyjną zasadę równości, bezpodstawnie różnicując liczbę dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom”. Trybunał nie wyznaczył okresu przejściowego, więc przepis stracił moc z chwilą publikacji wyroku 8 października 2012 r. (Dz.U. 2012 poz. 1110). Od tego dnia dzień wolny za święto w sobotę znów przysługuje.

Przykład: kiedy dzień wolny przysługuje, a kiedy nie

Kasia pracuje w biurze od poniedziałku do piątku. W sierpniu 2026 roku kalendarz daje 21 dni od poniedziałku do piątku, ale święto 15 sierpnia wypada w sobotę i obniża wymiar o 8 godzin. Kasia ma więc do przepracowania 160 godzin, czyli 20 dni. Jej pracodawca wyznaczył dla całej firmy piątek 14 sierpnia jako dzień wolny, więc Kasia ma wolne od piątku do niedzieli.

Romek pracuje jako sprzedawca w sklepie czynnym od poniedziałku do soboty, według grafiku. Obowiązuje go ten sam miesięczny okres rozliczeniowy i ten sam wymiar 160 godzin. Jego dzień wolny z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy wypada we wtorek, a 15 sierpnia i tak jest dla niego dniem wolnym, bo to święto. Pracodawca nie wyznacza mu dodatkowego dnia — wymiar Romka i Kasi jest taki sam, mimo że mają wolne w różne dni.

Zwyczajowo mówi się więc o „wolnym za święto w sobotę”, ale ustawa przyznaje dodatkowy dzień z tytułu święta przypadającego w dniu rozkładowo wolnym od pracy, o ile nie jest to niedziela.

Przetestuj bezpłatnie tomHRM

Skonsultuj z nami procesy HR i zobacz, jak tomHRM może pomóc w zarządzaniu urlopami i nieobecnościami.

Załóż konto i testuj

Czy za święto wypadające w niedzielę też należy się dzień wolny?

Nie. Art. 130 § 2 K.p. dotyczy świąt przypadających w dniu innym niż niedziela, bo niedziela i tak jest ustawowo wolna. W 2026 roku w niedzielę wypadają cztery święta: 5 kwietnia (Wielkanoc), 3 maja, 24 maja (Zielone Świątki) i 1 listopada — żadne z nich nie daje dodatkowego dnia wolnego. Mimo kilku projektów politycznych z poprzednich lat przepis w tym zakresie się nie zmienił.

Kiedy dzień wolny odbiera administracja rządowa

W urzędach terminy wyznacza zarządzenie Prezesa Rady Ministrów, a nie decyzja pracodawcy. Za 15 sierpnia 2026 r. dniem wolnym dla korpusu służby cywilnej jest piątek 14 sierpnia, a za 26 grudnia — poniedziałek 28 grudnia (zarządzenie nr 2 Prezesa Rady Ministrów z 5 stycznia 2026 r., M.P. 2026 poz. 36). W sektorze prywatnym te daty możesz przyjąć, ale nie musisz.

Kiedy zamiast dnia wolnego należy się wynagrodzenie

W szczególnych przypadkach przepisy gwarantują ekwiwalent pieniężny. Wynagrodzenie za dzień wolny za święto w sobotę trzeba wypłacić, jeżeli z przyczyn obiektywnych pracownik nie ma możliwości go odebrać — na przykład gdy umowa o pracę rozwiąże się przed terminem wyznaczonym przez pracodawcę. Przy kwartalnym czy rocznym okresie rozliczeniowym data wolnego bywa odległa, więc nie jest to sytuacja wyjątkowa.

Jeśli pracodawca w ogóle nie odda dnia wolnego, pracownik wypracuje 8 godzin ponad wymiar. To nadgodziny średniotygodniowe, za które trzeba wypłacić normalne wynagrodzenie plus 100% dodatku. Obowiązek ten powstaje także wtedy, gdy brak dnia wolnego wyjdzie na jaw dopiero podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Co grozi pracodawcy za brak dnia wolnego

Nieudzielenie należnego dnia wolnego to naruszenie przepisów o czasie pracy, czyli wykroczenie przeciwko prawom pracownika z art. 281 § 1 pkt 5 K.p. Do 7 lipca 2026 r. groziła za nie grzywna od 1000 do 30 000 zł. Od 8 lipca 2026 r., na mocy ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, widełki wzrosły do 2000–60 000 zł, a mandat nakładany przez inspektora PIP podniesiono z 2000 do 5000 zł (10 000 zł przy recydywie). Kontrole prowadzi PIP, a pracownik może zgłosić nieprawidłowość również anonimowo.

Dzień wolny za święto w sobotę a umowa zlecenie i umowa B2B

Osoby wykonujące zlecenia (umowa-zlecenie), realizujące dzieła (umowa o dzieło) czy współpracujące na kontrakcie (umowa B2B) nie mają prawa do dodatkowego dnia wolnego, bo nie obejmuje ich ochrona wynikająca z Kodeksu pracy. Zleceniodawca może oczywiście zwolnić takie osoby z wykonywania umowy w wybranym dniu, ale jest to wyłącznie jego dobra wola — zleceniobiorca nie może się tego domagać.

Sytuacje, w których etatowiec nie dostanie osobnego dnia wolnego

Nie każdy pracownik dostaje osobny, ośmiogodzinny dzień wolny. Reguła jest prosta: liczy się zachowanie przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy i prawidłowy wymiar w okresie rozliczeniowym.

• Niepełny etat. Wymiar liczysz proporcjonalnie. Osoba na pół etatu pracująca po 4 godziny od poniedziałku do piątku miałaby w sierpniu 2026 r. 84 godziny, więc obniżasz o 4 godziny, np. jednym czterogodzinnym dniem wolnym. Ale osoba na pół etatu pracująca 10 dni po 8 godzin ma już poprawne 80 godzin i osobnego wolnego nie potrzebuje.
• System równoważny. Święto nadal obniża wymiar o 8 godzin, ale nie zawsze wymaga osobnego dnia. W sierpniu 2026 r. można zaplanować 13 dni po 12 godzin i jeden dzień po 4 godziny, łącznie 160 godzin. Wymiar i liczba dni są poprawne, dodatkowe wolne nie jest konieczne.
• Mniej niż pięć dni pracy w tygodniu. Jeśli pracownik z założenia pracuje np. cztery dni w tygodniu i święto trafia w jego dzień wolny z harmonogramu, zasada pięciodniowego tygodnia jest zachowana, więc dzień wolny nie przysługuje.
• System weekendowy. Przy pracy w piątki, soboty, niedziele i święta (art. 144 K.p.) pracodawca nie wyznacza dnia wolnego za święto w sobotę.
• Zatrudnienie po święcie. Kto zaczął pracę po dacie święta, np. 17 sierpnia po sobotnim 15 sierpnia, nie dostaje za nie wolnego. Jeśli zatrudnienie zaczęło się przed świętem, wymiar liczysz dla skróconego okresu z uwzględnieniem święta.

Kto decyduje, kiedy można odebrać dzień wolny za święto?

Termin ustala pracodawca, jednostronnie albo w porozumieniu z pracownikiem, i nie musi on być taki sam dla wszystkich zatrudnionych. Możesz:

• wyznaczyć wspólny dzień wolny dla całej firmy,
• ustalić różne terminy dla poszczególnych działów lub grup, dzięki czemu firma działa w obu terminach w nieco okrojonym składzie,
• pozwolić pracownikom składać wnioski z propozycją daty,
• wyznaczać wolne indywidualnie, zależnie od harmonogramu.

Pracownik może poprosić o wolny piątek lub poniedziałek pod długi weekend, ale ostateczna decyzja należy do pracodawcy. Nie może samodzielnie wybrać terminu i nie stawić się w pracy bez zatwierdzenia. Wystarczy, że poinformujesz zespół w sposób przyjęty w zakładzie: ogłoszeniem, w intranecie albo e-mailem.

Choroba a wyznaczony dzień wolny

Jeśli w dniu wyznaczonym przez pracodawcę jako wolny pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, kolejny dzień wolny mu nie przysługuje. To takie samo zdarzenie jak choroba w trakcie święta: pracodawca nie daje dodatkowych dni na świętowanie dlatego, że pracownik przechorował Boże Narodzenie.

Przykład: Zofia była na zwolnieniu lekarskim do 14 sierpnia 2026 r. włącznie, a pracodawca wyznaczył dla całego zakładu dzień wolny za 15 sierpnia właśnie na 14 sierpnia. Zwolnienie objęło dzień wolny, więc Zofia nie dostanie w zamian kolejnego dnia.

Inaczej jest, gdy pracownik chorował w dniu święta, a wyznaczony dzień wolny przypada później. Przykład: Anna była na zwolnieniu do 20 sierpnia 2026 r., a pracodawca wyznaczył dzień wolny za 15 sierpnia na 21 sierpnia. Mimo choroby w dniu święta Anna ma wolne razem z resztą zespołu.

Dzień wolny za święto w sobotę podczas urlopu

Urlopu wypoczynkowego udziela się wyłącznie w dni, które według harmonogramu są dla pracownika dniami pracy (art. 154² § 1 K.p.). Jeśli wniosek urlopowy obejmuje dzień wyznaczony jako wolny za święto, tego dnia nie odejmujesz z puli urlopowej.

Przykład: pracodawca wyznaczył poniedziałek 28 grudnia 2026 r. jako dzień wolny za sobotnie 26 grudnia. Barbara złożyła wniosek o urlop od 28 do 31 grudnia. Urlop rozliczasz tylko za 29–31 grudnia, więc zamiast czterech dni Barbara zużyje trzy.

Zupełnie inaczej wygląda sprawa z urlopem bezpłatnym: na jego czas stosunek pracy zostaje zawieszony, co dotyczy także ustawowych przywilejów.

Cztery scenariusze odbioru dnia wolnego

1. Ten sam dzień wolny dla wszystkich

W profilu dni wolnych ustawiasz własny, dodatkowy dzień wolny w wybranym terminie. Wszyscy pracownicy mają wolne tego samego dnia. Wystarczy moduł Urlopy i Nieobecności albo Ewidencja Czasu Pracy.

2. Pracownik sam wybiera dzień

Tworzysz osobny typ urlopu (np. „Dzień wolny za święto 15.08”) z terminem ważności ograniczonym do bieżącego okresu rozliczeniowego. Dodatkowy limit jest widoczny przy składaniu wniosku, a dostęp nadajesz tylko wybranej grupie, np. osobom na umowach o pracę. To, czy wszyscy skorzystali z uprawnienia, sprawdzisz w raportach urlopowych.

3. Różne dni dla różnych grup

Gdy firma nie może przerwać pracy w jednym terminie, przełożony lub dział HR składa wniosek za pracownika. Manager w widoku limitów zespołu widzi, komu wolne zostało jeszcze do odbioru, a pracownik widzi, kiedy ma wolne i kto mu je przydzielił.

4. Zwiększenie limitu urlopu o jeden dzień

Najprostsze, ale tego rozwiązania nie zalecamy: nie kontrolujesz, czy pracownik odebrał dzień w okresie rozliczeniowym, co przy kontroli PIP może skończyć się roszczeniem o rekompensatę.

Kontrola do końca okresu rozliczeniowego

Moduł Grafiki czasu pracy działa jako rozszerzenie Ewidencji Czasu Pracy i sprawdza harmonogram pod kątem zgodności z Kodeksem pracy: odpoczynku dobowego i tygodniowego, wolnych niedziel oraz przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. W razie błędu wyświetla alert, a raporty urlopowe pokazują, czy każdy odebrał należne wolne, zanim okres rozliczeniowy się zamknie.

Masz w firmie umowy o pracę i współpracowników B2B? Utwórz dwa profile dni wolnych: jeden z dniem wolnym za święto dla etatów, drugi dla pozostałych osób. Każdy typ wniosku możesz włączyć dla wybranego działu, oddziału czy formy zatrudnienia.

Przetestuj bezpłatnie tomHRM

Ustaw profil dni wolnych raz i przestań pilnować sobotnich świąt ręcznie. Przetestuj tomHRM bez opłat.

Załóż konto i testuj

Czy dzień wolny za święto w sobotę jest płatny?

Nie dostajesz za niego osobnej wypłaty, ale Twoje wynagrodzenie się nie zmniejsza. Obniżeniu ulega wymiar czasu pracy, a nie pensja — pracujesz krócej za te same pieniądze.

Ile dni wolnych za święto w sobotę przysługuje w 2026 roku?

Dwa: za 15 sierpnia i za 26 grudnia. Pracownik pełnoetatowy pracujący od poniedziałku do piątku po 8 godzin powinien mieć wyznaczone dwa dni wolne, po jednym w odpowiednim okresie rozliczeniowym.

Czy za święto wypadające w niedzielę należy się wolny poniedziałek?

Nie. Art. 130 § 2 K.p. dotyczy wyłącznie świąt przypadających w dniu innym niż niedziela.

Czy pracodawca może narzucić dzień wolny za sobotę?

Tak. To pracodawca decyduje, kiedy dzień zostanie odebrany, i może wyznaczyć go całej firmie albo wybranym pracownikom.

Do kiedy trzeba wykorzystać dzień wolny za święto?

Do końca okresu rozliczeniowego przyjętego w organizacji. Przy okresie miesięcznym wolne za 15 sierpnia odbierasz w sierpniu, a za 26 grudnia w grudniu.

Czy dzień wolny za święto w sobotę można odebrać wcześniej?

Tak, dzień wolny może przypaść zarówno przed świętem, jak i po nim, o ile mieści się w tym samym okresie rozliczeniowym. Za sobotę 15 sierpnia pracodawca może więc wyznaczyć piątek 14 sierpnia.

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim dostanie inny termin?

Nie, jeśli zwolnienie przypadło w dniu już wyznaczonym jako wolny za święto.

Czy na umowie zlecenie należy się dzień wolny za święto?

Nie. Prawo do dnia wolnego wynika z Kodeksu pracy, więc obejmuje wyłącznie osoby zatrudnione na umowę o pracę. Zleceniodawca może dać wolne dobrowolnie, ale nie ma takiego obowiązku.

Jak zaznaczyć na liście obecności dzień wolny za święto?

W ewidencji czasu pracy oznaczasz dzień jako wolny i podajesz tytuł jego udzielenia. W ewidencji elektronicznej dzieje się to automatycznie na podstawie profilu dni wolnych.

Co grozi pracodawcy za brak dnia wolnego?

Wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 5 K.p., grzywna od 2000 do 60 000 zł (od 8 lipca 2026 r.) oraz obowiązek wypłaty nadgodzin z dodatkiem 100%.