Słownik HR
Słownik terminów związanych z zasobami ludzkimi, w którym zdefiniowaliśmy słowa i wyrażenia używane w branży HR.
Absencja
Absencja to nieobecność pracownika w pracy, czyli brak wykonania pracy w określonym czasie, bez uzasadnionej przyczyny lub zgody pracodawcy.
Ageizm
Ageizm, czyli wszelkie formy dyskryminacji lub uprzedzeń motywowane ze względu na wiek.
Analityk HR
Analityk HR to osoba odpowiedzialna za opracowywanie danych dotyczących pracowników oraz procesów kadrowych. Zajmuje się również wyznaczaniem najlepszych praktyk i dawaniem rekomendacji dla firm w zakresie strategii pracowniczej.
Assesment Center
Assessment center to metoda oceny pracowników lub kandydatów na stanowiska, w której wykorzystuje się różne techniki, takie jak symulacje, zadania grupowe, indywidualne ćwiczenia i testy psychologiczne.
Audyt HR
Audyt HR (and. HR Audit), inaczej: audyt personalny i audyt pracowniczy, to proces oceny i analizy poziomu kompetencji i wydajności pracowników oraz skuteczności stosowanej obecnie metody zarządzania zasobami ludzkimi.
Badania okresowe
Badania okresowe to obowiązkowe badania medyczne, które pracodawca jest zobowiązany zapewnić swoim pracownikom zgodnie z przepisami prawa pracy.
Badanie opinii pracowników
Badanie opinii pracowników to zorganizowany proces zbierania informacji zwrotnej od zatrudnionych na temat ich doświadczeń, satysfakcji, zaangażowania i warunków pracy — najczęściej w formie anonimowych ankiet.
Bezwarunkowy dochód podstawowy
Bezwarunkowy dochód podstawowy (BDP) to koncepcja, w ramach której rząd wypłaca każdej osobie w społeczeństwie pewną, regularną kwotę pieniędzy.
Buddy
“Buddy w pracy” (ang. “Work Buddy”) to współpracownik, który wspiera proces onboardingu przy wdrażaniu nowego pracownika.
Candidate Experience
Candidate experience to w dosłownym tłumaczeniu z języka angielskiego doświadczenie kandydata, a konkretniej – jego odczucia związane z procesem rekrutacyjnym, w którym brał udział. Każda osoba, która szuka pracy, wyrabia sobie pewną opinię na temat firmy jako pracodawcy.
Crossboarding
Czym jest crossboarding pracowników, jakie są jego plusy, dlaczego i jak wprowadzić go we własnej organizacji?
CSR (społeczna odpowiedzialność biznesu)
CSR (ang. Corporate Social Responsibility), czyli społeczna odpowiedzialność biznesu, to dobrowolne uwzględnianie przez firmę interesów społecznych, środowiskowych i etycznych w działalności biznesowej oraz w relacjach z pracownikami i otoczeniem.
Culture book
Culture book (księga kultury organizacji) to dokument, który przedstawia wartości, przekonania i normy istotne dla przedsiębiorstwa. Jak przygotować culture book? Na co zwrócić uwagę przy jego tworzeniu?
Cykl życia pracownika
Cykl życia pracownika to proces, który opisuje etapy zatrudnienia pracownika w organizacji, począwszy od momentu rekrutacji aż do jego odejścia.
DEI (Diversity, Equity, Inclusion)
DEI to skrót od Diversity, Equity, Inclusion — różnorodność, równość i włączanie. To podejście organizacji, które wspiera zatrudnianie osób o różnych cechach i doświadczeniach oraz zapewnia im sprawiedliwe szanse i poczucie przynależności.
Delegacja (podróż służbowa) pracownika
Delegacja pracownika – wszystko co należy wiedzieć o podróżach służbowych. Delegacje krajowe, zagraniczne, rozliczenia, należności, najczęstsze pytania.
Dieta dojazdowa
Czym jest dieta dojazdowa? Czym różni się od diety w delegacji? Ile wynosi, kiedy i komu przysługuje?
Dieta za delegacje
Komu i kiedy przysługuje dieta za delegacje. Stawki diet, typowe błędy, najczęstsze pytania o diety służbowe.
Dress code
Jak dobrać odpowiedni strój do pracy? Poznaj zasady dress code w pracy. Czego pracodawca może wymagać od pracownika w zakresie wyglądu?
Efekt halo w HR
Efekt halo to tendencja do uogólniania opinii na temat jednej cechy lub zachowania danej osoby na całą jej osobowość.
Efekt Hawthorne
Czym jest efekt Hawthorne i jak wpływa na produktywność pracowników? Dowiedz się, jak świadomość obserwacji zmienia zachowania w miejscu pracy.
Efekt porządku pytań
Efekt Porządku Pytań to zjawisko, które występuje, gdy kolejność pytań w ankiecie lub teście ma wpływ na odpowiedzi respondentów. Jak go uniknąć?
Employer Branding
Jak budować silną markę pracodawcy? Poznaj strategie employer brandingu, które przyciągają talenty i budują lojalność zespołu.
eNPS (Employee Net Promoter Score)
eNPS to wskaźnik lojalności pracowników mierzący, na ile chętnie poleciliby swojego pracodawcę jako dobre miejsce pracy. Wynik oblicza się na podstawie jednego pytania, odejmując odsetek krytyków od odsetka promotorów.
Generacja Baby Boomers
Pokolenie baby boomers, generacja BB, boomersi i boomerzy – każde z tych określeń dotyczy konkretnej grupy pokoleniowej, a dokładniej osób urodzonych w latach 1946-1964.
Gorące biurko (hot desk)
Gorące biurko to dosłowne tłumaczenie terminu hot desk, oznaczającego brak przywiązania pracowników do jednego biurka.
Gwiazda socjometryczna
Gwiazda socjometryczna to pojęcie z zakresu socjometrii, czyli dziedziny psychologii społecznej, która zajmuje się badaniem relacji między ludźmi.
Headhunter (pol. łowca głów)
Headhunter (pol. łowca głów) to osoba lub firma specjalizująca się w rekrutacji wysokiej klasy specjalistów i kadry menadżerskiej do firm.
HR Business Partner
HR Business Partner (z ang. Partner Biznesowy HR) zgodnie z wyjaśnieniem Dave’a Ulricha, który w latach 90. zdefiniował koncepcję HR Business Partneringu, jest osobą odpowiedzialną za realizację celów strategicznych firmy poprzez zarządzanie zasobami ludzkimi.
Human Capital Management
HCM to system zarządzania kapitałem ludzkim obejmujący wszelkie procedury związane z zarządzaniem pracownikami wewnątrz organizacji.
IKE / IKZE
IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) to dobrowolne formy długoterminowego oszczędzania na emeryturę w ramach tzw. III filaru polskiego systemu emerytalnego.
Incentive travel
Incentive travel (turystyka motywacyjna, wyjazd motywacyjny) to zorganizowany i sfinansowany przez firmę wyjazd, który stanowi nagrodę dla pracowników, zespołów sprzedażowych lub partnerów biznesowych za osiągnięcie określonych celów.
Indeksacja płac
Indeksacja płac (waloryzacja wynagrodzeń) to podnoszenie wynagrodzeń pracowników w reakcji na wzrost cen i kosztów utrzymania, czyli inflację. Jej celem jest utrzymanie realnej wartości płac – tak, aby siła nabywcza pensji nie spadała mimo rosnących cen.
Informacja zwrotna
Informacja zwrotna (ang. feedback) to komunikat przekazywany pracownikowi na temat jego pracy, zachowań lub wyników, którego celem jest wzmocnienie pożądanych działań lub skorygowanie tych, które wymagają zmiany.
Inkluzywność
Inkluzywność (z ang.
Interim management
Interim management (zarządzanie tymczasowe) to model współpracy, w którym firma na określony czas powierza zarządzanie całą organizacją, jej częścią lub konkretnym projektem doświadczonemu menadżerowi z zewnątrz – tzw. interim managerowi.
Jawność wynagrodzeń
Jawność wynagrodzeń to praktyka otwartego komunikowania widełek płacowych, zasad wynagradzania i kryteriów podwyżek. Nowe wymogi w tym zakresie wprowadza unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń.
Just in time
Na czym polega metoda just in time? Jak tę strategię zarządzania produkcją można wykorzystać w innych firmowych procesach? Sprawdź, jak wdrożyć JIT.
Kafeteria (kafeteryjny system benefitów)
Kafeteria to system benefitów, w którym pracownik samodzielnie wybiera świadczenia z katalogu w ramach przyznanego budżetu lub puli punktów — zamiast jednakowego pakietu dla wszystkich.
Kandydat pasywny
Kim jest kandydat pasywny i czym różni się od kandydata aktywnego? Jak przebiega rekrutacja i dlaczego warto poszukiwać pasywnych kandydatów do pracy?
Karta oceny pracownika
Karta oceny pracownika to narzędzie stosowane przez pracodawców i przełożonych w celu oceny pracy pracowników.
Klasyfikowanie stanowisk
Klasyfikowanie stanowisk pracy jest jedną z metod ich wartościowania, czyli procesu ustalenia w firmie ważności, trudności oraz wartości poszczególnych stanowisk na podstawie określonych kryteriów.
Kompetencje pracownicze
Kompetencje pracownicze i ich rodzaje. Lista twardych, miękkich, kluczowych, osobistych i zawodowych kompetencji pracowników.
Komunikacja niewerbalna
Komunikacja niewerbalna (ang. nonverbal communivation) to sposób przekazywania informacji przy pomocy innych środków niż słowa, a więc bez zastosowania mowy bądź pisma.
Koszt dla firmy CTC
Koszt dla firmy CTC (Cost to Company) to wskaźnik, który odnosi się do całkowitych kosztów, jakie ponosi firma na rzecz pracownika, włączając w to nie tylko wynagrodzenie, ale także wszelkie korzyści i dodatki, jakie oferuje pracownikom.
Lokaut
Lokaut to termin oznaczający czasowe zamknięcie fabryki, zakładu pracy lub zespołu sportowego przez pracodawcę.
Luka kompetencyjna
Luki kompetencyjne to brak oczekiwanych umiejętności u pracowników. Jak luki kompetencyjne wpływają na organizacje?
Luka płacowa
Luka płacowa (ang. gender pay gap) to różnica między średnimi wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn, wyrażana zwykle jako procent średniego wynagrodzenia mężczyzn.
Matryca dziewięciopolowa (9-box)
Matryca dziewięciopolowa (ang. 9-box grid) to narzędzie zarządzania talentami, które klasyfikuje pracowników w dziewięciu polach na podstawie dwóch wymiarów: bieżących wyników pracy i potencjału rozwojowego.
Mentoring
Mentoring jest stanowieniem długoterminowej opieki nad osobą szkoloną w trakcie rozwijania przez nią swoich kompetencji w procesie szkoleniowym.
Metoda Myers-Briggs
Metoda Myers-Briggs to narzędzie psychometryczne służące do określania preferencji osobowościowych.
Mobbing w pracy
Mobbing to systematyczne i uporczywe zastraszanie, upokarzanie, ignorowanie, wyśmiewanie, izolowanie lub inne formy negatywnych działań podejmowanych przez jedną lub więcej osób wobec innej osoby lub grupy osób.
Nepotyzm
Nepotyzm to praktyka polegająca na preferowaniu krewnych lub znajomych w procesie zatrudniania lub awansowania w miejscu pracy.
Networking
Networking to proces nawiązywania i utrzymywania kontaktów biznesowych i społecznych w celu wymiany informacji, zdobycia nowych możliwości biznesowych lub zawodowych oraz zbudowania długoterminowych relacji biznesowych.
Nienormowany czas pracy
Nienormowany czas pracy to system pracy, w którym pracownik nie ma stałego grafiku i nie jest zobowiązany do pracy przez określoną liczbę godzin dziennie, tygodniowo lub miesięcznie.
Nieświadome uprzedzenia
Nieświadome uprzedzenia (ang. implicit bias) to pojęcie z dziedziny psychologii, odnoszące się do ukrytych lub nieświadomych skojarzeń, które wpływają na sposób, w jaki ludzie postrzegają i oceniają innych ludzi.
Ocena 360 stopni
Czym jest metoda 360 stopni? Sprawdź jak ocena kompetencji pracowników za pomocą oceny 360 stopni może pomóc ci w zarządzaniami i biznesie.
Ocena wydajności pracownika
Ocena wydajności pracownika to proces, w którym dokonuje się pomiaru i analizy osiągnięć i zachowań pracownika w pracy w celu określenia jego efektywności i postępu.
Odprawa pracownicza
Odprawa pracownicza to spotkanie między pracodawcą a pracownikami, które odbywa się zazwyczaj przed zwolnieniem, restrukturyzacją lub likwidacją firmy.
Offboarding
Jak przeprowadzić skuteczny offboarding pracownika? Jakie elementy wziąć pod uwagę? Proces, statystki, porady.
Offshoring
Offshoring to praktyka polegająca na przeniesieniu części biznesu lub procesów biznesowych z kraju macierzystego do innych krajów, zwykle z powodu korzyści ekonomicznych.
Okno Johari
Okno Johari to obecnie jedno z najpopularniejszych narzędzi coachingowych. Służy do lepszego zrozumienia samego siebie, a także swoich relacji z innymi ludźmi.
Outplacement
Outplacement polega na udzielaniu wsparcia pracownikom, którzy tracą pracę na skutek większej restrukturyzacji lub likwidacji pojedynczych stanowisk. To system ustawowo określany także mianem zwolnień monitorowanych.
Piramida Maslowa
Piramida potrzeb Maslowa to koncepcja opracowana przez amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa w 1943 roku.
Pokolenie X
Pokolenie X to jedna z kilku generacji wydzielonych przez socjologów oraz psychologów. Zaraz obok pokolenia Y (millenialsów), jest jedną z przeważających obecnie na rynku pracy
Pokolenie Y
Pokolenie Y, nazywane również „następną generacją”, „pokoleniem Milenium” czy „pokoleniem cyfrowym”, a najszerzej znane jako „milenialsi”, to osoby urodzone w latach 80. i 90. XX. wieku.
Pokolenie Z
Pokolenie Z, centennials (od ang. centennial, czyli stulecie), pokolenie C, pokolenie internetowe, generacja Z, gen-Z, post-millennials, generacja multitasking, ciche pokolenie, aż w końcu zoomerzy.
Polecenie pracownicze
Polecenie pracownicze (ang. employee referral) to rekomendacja kandydata do pracy przekazana przez obecnego pracownika firmy, często w ramach formalnego programu poleceń z systemem nagród.
Potrącenia z wynagrodzenia
Potrącenia z wynagrodzenia to kwoty odejmowane od pensji pracownika — obowiązkowe (składki ZUS, zaliczka na podatek, egzekucje komornicze) lub dobrowolne, dokonywane za jego pisemną zgodą.
Praca nakładcza
Praca nakładcza to rodzaj pracy fizycznej, która polega na przemieszczaniu i układaniu ciężkich przedmiotów lub materiałów.
Pracoholizm
Pracoholizm to stan, w którym praca stała się obsesją, a osoba nie jest w stanie zrezygnować z pracy pomimo szkodliwych skutków.
Preboarding
Preboarding to proces, który rozpoczyna się po podpisaniu umowy przez nowego pracownika, a kończy w przeddzień jego pierwszego dnia pracy.
Przywództwo transformacyjne
Przywództwo transformacyjne to podejście do przywództwa, które skupia się na rozwijaniu i wzmacnianiu potencjału innych ludzi poprzez inspirowanie ich do osiągania wyższych celów i realizacji ich pełnego potencjału.
Quiet hiring
Quiet hiring to proces nabywania w firmie nowych umiejętności pozwalających na uzupełnienie luk kadrowych i zwiększenie produktywności, ale bez zatrudniania nowych osób na stałe.
Quiet quitting
Quiet quiting czyli ciche rezygnowanie – zjawisko, które zmienia rynek pracy. Sprawdź, jak rozpoznać quiet quitting i przeciwdziałać spadkowi zaangażowania.
Ramy kompetencji
Ramy kompetencji to zestawienie umiejętności, wiedzy i postaw, niezbędnych by poprawnie wykonywać zadania danego zawodu. Po co się je określa? Czym różnią się od siatki kompetencji?
Reboarding
Skuteczny reboarding, czyli jak przeprowadzić ponowne wdrożenie pracownika do pracy po dłuższej nieobecności?
Reskilling
Reskilling to proces przekwalifikowania pracowników w celu umożliwienia im objęcia nowych ról w organizacji.
Składki pracodawcy
Składki pracodawcy to część składek na ubezpieczenia społeczne i fundusze pozaubezpieczeniowe finansowana przez firmę ponad wynagrodzenie brutto pracownika. Zwiększają całkowity koszt zatrudnienia o około jedną piątą.
Spotkanie 1:1
Spotkanie 1:1 (ang. one-on-one) to regularna, indywidualna rozmowa pracownika z przełożonym poświęcona bieżącej pracy, priorytetom, rozwojowi i samopoczuciu.
Spotkanie konfrontacyjne
Spotkanie konfrontacyjne to sytuacja, w której dwie lub więcej stron spotyka się w celu rozwiązania problemów, które występują między nimi.
Strajk włoski
Strajk włoski to forma protestu pracowników, w której odmawiają oni wykonywania nadgodzin i pracy poza godzinami ustalonymi w umowie, ale nie przerywają całkowicie pracy.
Sygnalista
Sygnalista (inaczej: demaskator lub ang. whistleblower) to osoba, która kierując się dobrem wszystkich zatrudnionych oraz samej organizacji, zgłasza odpowiednim organom wszelkie nieprawidłowości w firmie wynikające z nieprzestrzegania praw Unii Europejskiej.
Syndrom królowej pszczół
Syndrom królowej pszczół dotyczy przede wszystkim kobiet zajmujących wysokie stanowiska i oznacza wyraźną dyskryminację innych pracownic oraz faworyzowanie mężczyzn.
Szkolenie BHP
Szkolenie BHP, czyli szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, jest obowiązkowe dla wszystkich pracowników w Polsce.
Ścieżka kariery
Ścieżka kariery to zaplanowana sekwencja stanowisk, ról lub poziomów, przez które pracownik może przechodzić w organizacji, wraz z kompetencjami i warunkami wymaganymi do awansu.
Umowa B2B
Umowa B2B (business-to-business) to umowa cywilnoprawna zawierana między dwoma podmiotami gospodarczymi — najczęściej firmą a osobą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, która świadczy usługi i wystawia faktury.
Upskilling
Czym jest upskilling w firmie? Kiedy i jak go wprowadzać? Jakie korzyści niesie upskilling dla firmy i dla pracownika. Sprawdź!
Wellbeing w organizacji
Wellbeing to określenie stanu, w którym człowiek cieszy się dobrym zdrowiem oraz szeroko pojętym poczuciem szczęścia.
Work-life balance
Work-life balance to równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, która pozwala pracownikom na efektywne łączenie pracy z innymi aspektami życia, takimi jak rodzina, hobby, przyjaciele i odpoczynek.
Wskaźnik retencji
Wskaźnik retencji to procent pracowników, którzy pozostali w firmie w danym okresie. Pokazuje zdolność organizacji do zatrzymywania zatrudnionych i jest dopełnieniem wskaźnika rotacji.
Wskaźnik rotacji
Wskaźnik rotacji to procent pracowników, którzy odeszli z firmy w danym okresie, w stosunku do średniego poziomu zatrudnienia. Wysoka rotacja oznacza koszty rekrutacji, wdrożenia i utraty wiedzy.
Współczynnik Bradforda
Służy do pomiaru krótkich nieobecności w pracy, które są z założenia bardziej destrukcyjne dla biznesu niż dłuższe nieobecności. Poznaj wzór i zastosowanie tego współczynnika.
Wynagrodzenie brutto i netto
Wynagrodzenie brutto to kwota zapisana w umowie — przed odliczeniem składek i podatku. Wynagrodzenie netto („na rękę”) to kwota faktycznie wypłacana pracownikowi po potrąceniu składek ZUS, składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy.
Wypalenie zawodowe
Czym jest wypalenie zawodowe? Jak je rozpoznać oraz jakie są jego najczęstsze przyczyny. Co można zrobić, by pomóc pracownikowi z wypaleniem zawodowym?
Zadaniowy czas pracy
Zadaniowy czas pracy to forma pracy elastycznej, w której podstawowe znaczenie ma osiągnięty efekt. Na czym polega zadaniowy czas pracy i jak go stosować?
Zarządzanie talentami
Zarządzanie talentami to strategia, która skupia się na identyfikowaniu, rozwijaniu i utrzymywaniu najbardziej wartościowych pracowników w organizacji.
Zarządzanie wiedzą
Zarządzanie wiedzą to proces polegający na identyfikacji informacji kluczowych do prawidłowego funkcjonowania i rozwoju firmy, a następnie ich zgromadzenia, przechowania i udostępniania właściwym osobom, tak, by mogły wykorzystać daną wiedzę w swojej pracy.
Zarządzanie Zasobami Ludzkimi
Zarządzanie zasobami ludzkimi, w skrócie ZZL, to termin określający wszystkie działania organizacji związane z rozwojem, efektywnością pracy oraz pozyskiwaniem osób zatrudnionych, a także ich utrzymaniem w firmie.
Złote kajdanki
W związku można trafić do tzw. złotej klatki, uzależniając się od partnera finansowo, a w pracy – zostać zakutym w złote kajdanki. Co to znaczy?
Zwinny HR
Zwinny HR to podejście do zarządzania zasobami ludzkimi, które zakłada szybkie i elastyczne dostosowanie strategii personalnej do zmieniających się warunków rynkowych, biznesowych i organizacyjnych.
Jedna platforma HR, tomHRM
Zautomatyzuje procesy HR w twojej firmie.